Psychologia humanistyczna

Psychologia humanistyczna, oparta na koncepcji poznawczej, odrzuca zasady inżynierii behawiorystycznej i psychologii dynamicznej. Metodą modyfikacji zachowań ludzi jest celowe wychowanie i autokreacja, czyli formowanie siebie według własnego projektu. Jak pisze J. Kozielecki: „Humanistyczne oddziaływanie na człowieka polega na kierowaniu nim bez manipulacji, wychowaniu bez indoktrynacji i niesieniu pomocy bez ograniczania jego samodzielności oraz wolności wyboru” .

W zastosowaniu do organizacji, psychologia humanistyczna pomaga zrozumieć i badać przyczyny i mechanizmy zachowań ludzi w organizacji służące zarówno organizacyjnej efektywności, jak i indywidualnemu rozwojowi pracownika. Opty-mistycznie można bowiem założyć, że wszyscy jesteśmy zdolni do jakiejś formy kierowania sobą . K. Homey, pisząc o satysfakcji, jaką znajduje człowiek w roz-wijaniu swych szczególnych możliwości, przypomina powiedzenie Goethego, iż „najwyższe szczęście człowieka to właśnie jego indywidualność” .

Autorem koncepcji społeczeństwa otwartego jest K.R. Popper, który dokonał rozróżnienia między społeczeństwem zamkniętym a otwartym. Dla społeczeństwa „zamkniętego” charakterystyczny jest „plemienny sposób życia”, który polega na irracjonalnej postawie w stosunku do obyczajów oraz na sztywności tych obyczajów. Podporządkowanie nakazom kulturowym zniewala, ale i zwalnia z obowiązku samodzielnego myślenia. Społeczeństwo „otwarte” jest natomiast formą relacji społecznych, w których jednostka ma prawo do osobistych decyzji. Decyzje te mogą być naznaczone niepewnością i ponosi się za nie indywidualną odpowiedzialność, ale – jak powiada K.R. Popper – „Musimy iść naprzód w kierunku nieznanego, niepewnego i niebezpiecznego, posługując się rozumem jako przewodnikiem, zarówno w dziedzinie bezpieczeństwa, jak i w dziedzinie wolności” .

Aby uniknąć degeneracji bodźców organizacyjnych w przypadku kolektywistycz-nych modeli motywacji, kierownicy winni przyswoić sobie i upowszechniać wśród podwładnych wzory kultury organizacyjnej oparte na etyce racjonalnego egoizmu.

Oznacza to przyjęcie sposobu kierowania opartego na zaufaniu do podwładnych i traktowaniu ich jak ludzi w pełni dojrzałych, czyli zastąpienie podporządkowa-nia ekwiwalentną wymianą.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>