Pojęcie kapitału ludzkiego od początku

związki pomiędzy cechami dotyczącymi jego tworzenia a cechami jego funk-cjonowania traktowane jako interreaktywny proces (to ujęcie – najbardziej wartościowe poznawczo – jest mało doceniane z racji trudności metodologicz-nych, potrzeby uwzględniania specyficznych warunków i ich zmian).

Pojęcie kapitału ludzkiego od początku budziło kontrowersje. Wskazywano, że nie samo wykształcenie przynosi korzyści, lecz że dzięki procesowi kształcenia łatwiej ujawnić osoby, które mają większe zdolności lub cechy czyniące je wydajniejszymi pracownikami (teorie odbicia). Teorie te przypisują systemowi szkolnemu spełnianie głównie funkcji sortera, umniejszając jego znaczenie jako inwestycji celowej. Dla zwolenników tych koncepcji naczelnym celem jest rozpoznanie na tle grupy rówieśniczej czy innej potencjału i zdolności osób do realizacji ról społecznych i zawodowych. Mniejszą wagę przywiązuje się do przyswojonych w trakcie kształcenia wiadomości czy niektórych umiejętności. To ujęcie zakłada, że nie ma lepszego sposobu rozpoznania cech każdego, jak poprzez porównywanie go z innymi przez dłuższy okres, tak żeby móc określić nie tylko stan, ale i dynamikę zmian. Jest to równocześnie proces uświadamiania sobie przez ucznia, studenta czy dorosłego własnych możliwości.

Przypisanie systemowi edukacyjnemu funkcji sortera jako głównej miałoby sens gdybyśmy mieli ustabilizowany rynek pracy, w którym role zawodowe i popyt na nie byłyby ściśle określone. Warunki te występują rzadko i stąd koncepcja ta jako alterna-tywa dla ujęcia inwestycyjnego traci na znaczeniu, chociaż nadal w większości państw świadectwo szkolne decyduje o karierze, a zwłaszcza o możliwościach dalszego uczenia się. Znaczenie tej koncepcji jest jednak ważne dla oceny związku systemu eduka-cyjnego z jakością kapitału ludzkiego, ponieważ wskazuje ona, że edukacja ma o wiele większe znaczenie niż tylko wpływ na wydajność, dochody czy wiedzę i umiejętności. Oddziałuje ona na postawy, motywacje, na rozwój zdolności ludzi, pozwala je lepiej rozpoznać i kształtować. Jest to szczególnie istotne w warunkach zmian na rynku pracy, gdy bezrobocie wymusza szybkie dostosowanie się do ofert pracy. Stwarza to też zapotrzebowanie na rozbudowę pozaszkolnych form systemu edukacyjnego.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>